Ödenmeyen Borçlara Hapis Cezası Varmı

 

Ekonomik durumlarının kötü olması sebebiyle bugünlerde birçok vatandaş icra takipleriyle karşı karşıya kalıyor. Bazı vatandaşlar borçlarını kapatabilse de kredi borcunu ödemeyen vatandaşlarını aklına “Ödenmeyen borçlara hapis cezası var mı?”  gibi sorular geliyor. Bu hususta internette ve diğer kaynaklarda oldukça fazla bilgi kirliliği mevcut. Bunun en önemli nedenlerinden bir tanesi de, borçlu vatandaşla telefonda görüşme yapan görevlilerin, “borcunuzu hemen, bir an önce ödeyin, ödemezseniz hapse girersiniz” şeklinde argümanları. Henüz hakkında icra takibi başlatılmayan ya da icra takip dosyası henüz kesinleşmeyen vatandaşlara dahi bu uyarıların yapıldığı bilgisi dolaşıyor.

 

Ödenmeyen borçlara hapis cezası var mı?Evet girebilir. Ancak bu cezanın bazı ön şartları vardır. İcra mahkemelerinden hapis cezası kararının çıkabilmesi için bu ön şartların gerçekleşmesi gerekir. Yani, hakkında icra dosyası takibi başlatılan vatandaş sadece kredi borcunu ödemedi diye hapis cezasına çarptırılmaz. Buradaki bahsedilen  hapis cezası Tazyik hapis cezasıdır.

Tazyik Hapsi Nedir?

Tazyik hapsi diğer adıyla disiplin hapsi olarak bilinen bir hapis cezasıdır. Yasalar sonucu doğan sorumluluklarını yerine getirmeyen vatandaşlar bu hapis cezasına çarptırılır. Bu hapis cezası vatandaşlar sorumluluklarını yerine getirince sona erer. Bu hapis cezası normal hapis cezasından farklı belli sınırlar dahilinde gerçekleşir. İcra dosya takibinden kaynaklı tazyik hapsi maksimum 3 aylık bir süre için verilebilir.

 

Tazyik Hapsi Sicile İşler Mi?

Tazyik hapsinin verilme sebebi bir suçun yaptırımı değildir.  Vatandaşa ait olan bir sorumluluğun yerine getirilmemesi sebebiyle verilir. Kanunlarda disiplin hapsi olarak daha çok kullanılır. Disiplin hapsi olarak geçtiği için tazyik hapsi adli sicile işlemez. Kredi borcunu ödemeyen kişi eğer tazyik hapis cezasına çarptırıldı ise bu hapis cezası siciline yansımaz.

İcrada Hapis Cezası Var Mı ?

İcra ve İflas Yasasının “Cezai hükümler” başlığının altındaki 331 ve devamındaki Maddelerinde ödenmeyen borçlara  hapis cezalarına ilişkin düzenlemeler yer alır. Burada bütün ceza suçu oluşturan fiiller yerine sıkça karşımıza çıkan eylemlere değinilmiştir. Diğer ceza suçu oluşturan düzenlemelere ilgili kanunun alt maddelerinde ulaşılabilir.

Bu düzenlemelere göre;

  • Borçlu tarafın, Alacaklı tarafı zarara uğratma kastıyla mal çalması
  • Borçlu tarafın resmi kurumlara, gerçeğe aykırı beyan vermesi
  • Mal beyanında bulunduktan sonra mallarda ve kazançta olan güncellemelerin bildirilmemesi
  • Borçlu tarafın  ödeme koşullarını ihlal etmesi (taahhüdü ihlal etme suçu)
  • Velayete ilişkin verilen karar doğrultusunda çocuğun teslim edilmesi  emrine muhalefet
  • İcra dairesi tarafından teslim edilen taşınmaza tecavüz
  • Nafaka borcunun ödenmemesi durumu

 

İcradan Ceza Alma Şartları

Yukarıdaki başlıkta sıralanan eylemleri gerçekleştirenler yapılan şikâyet neticesinde icra mahkemelerinden ceza alırlar. Görüldüğü gibi nafaka borcu dışındaki borçlar bakımından sadece borcun ödenmemesi icra mahkemesinden ceza kararı çıkmasına yeterli değildir. İcra mahkemelerinden ceza alınabilmesi için kişinin kötü niyetle  hareket etmesi gerekir. Bunun hukuksal altyapısı Anayasa ve Uluslararası sözleşmelerde çok açık bir şekilde yer almaktadır. Anayasa’mızın “suç ve cezalara ilişkin esaslar” başlıklı 38. Maddede bulunan hükme göre, “Hiç kimse, yalnızca sözleşme vasıtasıyla  doğan bir sorumluluğunu yerine getirmediği için özgürlüğünden alıkonulamaz” . Bu kapsamda örnek vermemiz gerekirse, herhangingi bir bankadan kredi çekip sözleşmedeki sorumluluklara uymayarak borcunu ödemeyen vatandaş sırf bu sebeple hapse girmez.

 

Hangi Hallerde Borçlulara Hapis Cezası Verilir?

Anayasamızın suç ve cezalara iilişkin başlıklı 38 numaralı maddesinde şu ifadeye yer verilmektedir;

“Hiç kimse, yalnızca sözleşmeden doğan bir yükümlülüğü yerine getirememesinden dolayı özgürlüğünden alıkonulamaz.”

 

Anayasamız tarafından belirtilen bu maddenin ne anlama geldiği açık ve nettir. Bu maddeye göre bir kişi bir sözleşme yaptıysa ve buradan doğan sorumluluğunu yerine getirmemişse özgülüğü kısıtlanamaz. Örnek vermek gerekirse bankalar ile yapılan kredi sözleşmelerinde bazı hükümler yer alır. Bu sözleşemelerde yer alan yükümlülük yerine getirilmez ve borç ödenmezse kişi hapis cezası ile cezalandırılmaz.

 

Borçlunun Taahhüdü İhlal Suçunu İşlemesi

Belirttiğimiz gibi ödenmeyen borçlara hapis cezası gibi durum söz konusu değil. Ancak borçluyu önemli ölçüde etkileyen taahhüdün ihlali suçu için bu durum geçerli değildir. Taahhüdün ihlali başka bir deyişle ödeme şartlarını ihlal etmektir. Bu suçu işleyip taahhüdü ihlal eden kişileri hapis cezası ile cezalandırılmaları mümkün.

 

Borçluları en çok ilgilendiren ve etkileyebilecek hallerden biri taahhüdün ihlali başka bir deyişle ödeme şartlarının ihlalidir. Zira bu suçu işlemiş olanların hapis cezası almaları söz konusu olabiliyor.

Ödenmeyen Borçlara Hapis Cezası Varmı

Ödenmeyen Borçlara Hapis Cezası Varmı