Alacak hakkının güvence altına alınmasına yarayan yöntemlerden biri de maddi mallar veya alacak hakları üzerinde rehin hakkı yani ipotek kurulmasıdır. eskisehir ipotek ve rehin davasi 1 de taşınmaz mallar üzerinde kurulan bir tür rehin hakkıdır. Borçlunun borcunu ödememesi halinde alacaklı rehin ettiği malı satarak alacağını buradan tahsil etmektedir. Bu yönüyle bir tür aynî teminat sayılan ipotek hakkı alacaklılar ve özellikle bankalar tarafından tercih edilen bir teminat türüdür.

Bu bültende borca teminat olarak ev, arsa gibi taşınmaz malların ipotek edilmesi halinde borçlu ve varsa borç için rehin veren (ipotek eden) kişi hakkında nasıl icra takibi yapılacağı, ipotekli taşınmazın satılarak paranın alacaklıya ödenmesi prosedürleri, bu süreçte alacaklının ve borçlunun sahip olduğu haklarla ilgili konular üzerinde duracağız.

1.      İpotekle İlgili Bilinmesi Gereken Bazı Hususlar

-İpotek bir tür taşınmaz rehinidir. Kefil nasıl ki borçlunun borcunu ödememesi halinde kendisinin bu borcu ödeyeceğini garanti ederse, üzerinde ipotek kurulan gayrimenkul mal da borçlunun borcunu ödememesi halinde kendi satış bedelinden bu borcun ödeneceğini alacaklıya garanti eder. Kefalet bir şahsi teminat türüyken, ipotek bir aynî teminat türüdür.

 

İpotek bir tür ayni hak olması nedeniyle tapuya tescil edilmekle kurulur.

 

-Üzerinde ipotek kurulacak taşınmazın mutlaka da borçluya ait olması gerekmez. Bir başkası, borçlunun borcun için kendi gayrimenkulü üzerinde ipotek kurdurabilir.

 

-Borçlunun ipotek hakkının varlığın itiraz hakkı yoktur.

 

-İpotekle güvence altına alınmış bir alacak zamanaşımına uğramaz. Dolayısıyla borçlunun zamanaşımı itirazında bulunması da mümkün değildir.

2.    İpoteğin Paraya Çevrilmesi Yoluyla İcra Takibi

İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla icra takibi, hukukumuzda alacaklının öncelikle başvurması gereken takip yoludur. Alacak hakkı rehin hakkıyla teminat altına alınan alacaklının “önce rehine başvurma zorunluluğu” gereği, alacak hakkını tahsil edebilmek için rehinli malın satışı için harekete geçmesi, bir icra takibi başlatması gerekir.

İpoteğin paraya çevrilmesi yoluyla iki tür icra takibi başlatılabilir. Bunlar; ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı icra takibi ve ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız icra takibidir. Alacaklının bunlardan hangisine başvurabileceği konusu, ipoteğin türüne ve alacaklının elindeki belgelere göre değişkenlik gösterir.

3.    İpoteğin Türüne Göre Takip Yolunun Belirlenmesi

İpotekler, mevcut ve meblağı belli borçlar için kurulabildiği gibi, henüz mevcut olmayan ancak ileride doğması kesin ya da muhtemel alacaklar için de kurulabilmektedir. Miktarı belli ve kesin olan borçlar için ipotek kurulmuşsa, buna anapara ipoteği adı verilir. Ana para ipoteği, asıl borçla birlikte faiz ve diğer giderleri de kapsar.

 

Üst sınır ipoteğinde ise mevcut ve belli bir borç miktarı yoktur. Burada ipoteğin hangi miktara kadar borcu güvence altına aldığı farazi olarak belirlenir. Bu değer ipotekli taşınmazın bu borçtan en fazla ne kadarını karşılayacağını gösteren bir tavan değerdir. Bu nedenle eğer asıl borç, faiz ve giderler toplamı bu değeri aşmaktaysa, ipotek aşan kısım için teminat oluşturmaz.

 

Ana para ipoteğinde, mevcut ve belirli bir borç için ipotek kurulduğundan, ipotek akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını içeriyorsa, alacaklı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yoluna başvurmalıdır. Üst sınır ipoteğinde ise alacaklı sadece ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamsız takip yapabilecektir.

4.    Alacaklının Elindeki Belgelere Göre Takip Yolunun Belirlenmesi

Alacak veya ipoteğin biri ya da her ikisi, bir ilama veya ilam niteliğinde belgeye bağlanmışsa, ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapılabilir. İlam veya ilam niteliğinde belgelerden anlaşılması gereken bir mahkeme kararı veya Kanunda açıkça buna eşdeğer görülen belgelerdir. Örneğin; icra ve temyiz kefaletnameleri, noterde düzenleme şeklinde kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını içeren senetler ilam niteliğinde belgelerdir. Alacaklı elinde bu güçte belgeler bulunması halinde, ilamlı takip başlatır.

Tapu memuru tarafından düzenlenen ipotek akit tablosu kayıtsız şartsız bir para borcu ikrarını içermekteyse, alacaklı ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yoluna başvurabilir.

Alacaklının banka veya bir kredi kurumu olması durumunda özel düzenleme gereği, krediyi kullanan borçluya noter aracılığıyla göndereceği hesap özetinin borçluya tebliğ edildiğini gösteren noter onaylı bir belgeyi icra dairesine sunarak ipoteğin paraya çevrilmesi yoluyla ilamlı takip yapabilmektedir.

Bu ve bunun gibi pek çok içerik için sitemizi takipte kalın. İcraya dair her şey için icrakurumu.