1932 yılında yürürlüğe giren İcra İflas Kanunu ile beton gibi sabit olan ilamlı icra ortaya çıkmıştır. 1932 yılından günümüze kadar oldukça mükemmel işleyen bu durum, Cumhuriyet tarihinde en sadık kalmış olaydır. İlamlı icranın gerçekleşmesinde alacaklı, borçlu, ilam ve icra durumları ortaya çıkmaktadır.

İlamlı icranın tanımı hukuk kitaplarında, avukat dilinde; mahkemenin kararları ile belirli olan alacak kalemlerinin icra takibine konu edinmesine denir. Daha açık bir şekilde ifade etmek gerekirse; mahkeme kararlarına ilam denir. Bu mahkeme tarafından ortaya çıkartılan kararın yürürlüğe koyulmasına ise ilamlı icra denir. Mahkeme kararı ile yapılan icraya ilamlı icra olarak ifade edilir.

Yargıtay yolu tamamen bitmeden kesinlikle icra takibi başlatmamalısınız. İcra takibi açtığınız kişi / kurum, Temyiz mahkemesine gittikten sonra alacağınız kesin olsa bile kararı bozabilir. Bu durum kanun maddesi ile şöyle belirtilmiştir: “İcra İflas Kanunu, 40. Madde – Bir ilâmın bölge adliye mahkemesince kaldırılması veya temyizen bozulması icra işlemlerini olduğu yerde durdurur.” Lakin burada çok önemli bir ayrıntı var. Borçlu bir kişi ilamlı icrayı, takibi durduramaz. Lakin yargı yoluna gidip icranın geri bırakılmasını borçlu isteyebilir. Kısaca temyiz olmadan icra durdurulamaz, bırakılamaz.

Alacaklı icrayı asliye mahkemelerin yanında bulunan icra dairelerinden başvuru yapabilir. Borçlu kişiye durumu bildiren ise icra memurlarıdır.

Borçlunun İlamlı İcra Hakları

Mahkeme ilanının zaman aşımı tam 10 yıl olduğundan icra takibini mahkeme sürecinden sonra 10 yıl boyunca istediğiniz zaman başlatabilirsiniz. Zamanaşımında ise şöyle bir ayrıntı bulunuyor: 10 yılı aştıktan sonra borçlu ilamlı icranın fesih edilmesini talep edebilir. Zaman ve mekandan muaf olan bu duruma artı olarak, ilamlı icra dosyasını açtıktan sonra farklı bir yere taşınıp ya da geçici süre kalsanız dahi oraya icra dairesinden naklini isteyebilirsiniz.

ilamli icrada önemli maddeler

ilamli icrada önemli maddeler

Alacaklının ilamli icra yapabilmesi için kısaca mahkeme tarafından çıkartılan bir belge olması gerekmektedir.

Bir borçlu icra takibine takıldığında hakları oldukça kısıtlıdır. Alacaklıya göre avantajlarını maddeli olarak şöyle açıklayabiliriz:

  • Alacaklı ilamlı takip talebinden sonra en son yapılan işlemden 10 yıl süre geçmesinin ardından takibi durdurabilir.
  • Temyiz ile icra durumunu durdurabilir
  • Zamanaşımının dışında icra müdüründen ek bir zaman talep edebilir lakin bu şu şekilde olur: İlamlı icra borcunun teminatı kadar tutarı banka hesabına yatırılması durumunda icra memuru borçluya tam 60 gün süre tanıyabilir. Eğer mahkeme kararınca bir durdurma ya da iptal durumu gelmezse borçlu icra müdüründen tekrar erteleme veyahut zaman talep edebilir.
  • Borçlu olmadığı parayı ödemek mecburiyetinde kalan borçlunun 72’nci madde mucibince istirdat davası açarak paranın geriye verilmesini istemek hakkına sahiptir.

Yurt Dışı Durumu

İlamlı icra sadece yurt içinde başlatılmaz. Kişi, kurum alacaklı ise yabancı devletler için de ilam durumu başlatabilir. Bu durum İcra İflas Kanunu 32. Madde (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/7 md.) şöyle açıklanmıştır: Yabancı devlet aleyhine başlatılan ilamlı icra takiplerine ilişkin icra emrinde uluslararası antlaşmalar saklı kalmak kaydıyla, borçlu devlete ait olan mallar hakkında cebri icra yapılabileceği hususu ayrıca ihtar edilir. Aynı kanunun 42. Madde (Ek fıkra: 2/7/2012-6352/8 md.) ise; yabancı devlet aleyhine ilamsız takip yoluna başvuru ise kapalı olarak belirtilmiştir.

İlamlı İcrada Çocuklar

Madde 25 – (Değişik: 3/7/1940-3890/1 md.) Çocuk teslimine dair olan ilam icra dairesine verilince icra memuru 24’üncü maddede yazılı şekilde bir icra emri tebliği suretiyle borçlu sahibine yedi gün içinde çocuğun teslim edilmesini emreder. Borçlu bu emri yerine getirmezse çocuk nerede bulunursa bulunsun ilam hükmü ile zorla icra olunur ve alacaklıya verilir. Çocuk teslim edildikten sonra diğer taraf haklı bir sebep olmaksızın çocuğu tekrar alırsa ayrıca hükme hacet kalmadan zorla elinden alınıp öbür tarafa teslim olunur.

Borçlu bu emri tutmazsa ilam hükmü zorla yerine getirilir. Borçlu alacaklının şikâyeti üzerine ayrıca 341. maddeye göre: çocuk teslimini engelleyen kişi alacaklının şikayeti üzerine altı aya kadar tazyik hapsine karar verilir.

ilamlı icra nedir_

İcra takibi başlatılması için icra dairesine başvurulur.

Sonuç;

İcra kurumu olarak; Alacaklı ve boçlu için ilamı kesinleşmiş icra nedir, nasıl başvurulur ve farklı durumlarda hem alacaklının hem de borçlunun ilam durumundaki hakları detaylı olarak ifade edilmiştir. İlam kararının ortaya çıkmasından sonra alacaklı kişi her asliye mahkemesinde bulunan icra dairesine başvurarak hakkını arayabilir.